(terug naar thuis)

(Op de Ongehoord.Net bijeenkomst van 23/6 constateerden velen dat we te lief zijn. Er moeten meer rotzakken, nee, meer klóótzakken opstaan. Om de zaak op scherp te zetten. Michiel Scheffer is zo vriendelijk de eerste officiële Ongehoord Klootzak te zijn. Hij schrijft een vaste bijdrage in deze hoedanigheid. Hieronder volgt zijn maidenpiece).

Scherp:

Zo zal het zijn gegaan. Thom greep naar de thee, woensdagochtend 3 juli en pakte een zakje Earl Grey: Graaf Grijs. Een naam voor het nieuwe kabinet was gevonden: Grijs I. Vasthouden die naam en vooral die creativiteit. Ook creatief was de portefeuilleverdeling van de nieuwe D66 kamerfractie. Boris van de Ham wordt generalist en combineert studentenzaken (bravo), voedsel en groen, ruimtelijke ordening en lokale overheden. Het motto voor zijn portefeuille is “ontgroening”. Iets anders kan ik er niet van maken. We verwachten hoge prestaties.

Sommige thema’s zijn verkaveld over 5 kamerleden: ook een prestatie. Zo is de kennis en informatiesamenleving verdeeld over Bert Bakker (ICT), Francine Giskes (EZ), Ursie Lambrechts (OCW) en Boris van de Ham (studenten). Ook het thema arbeid en inkomen en zorg wordt verdeeld over vier kamerleden. De jongeren hebben drie aanspreekpunten in de fractie, de ouderen wordt gefaciliteerd door één kamerlid. Dat is alvast een flinke uitdaging voor het kennismanagement en het organiseren van de informatiestromen binnen de fractie. Veel vergaderen en onderling afstemmen, en dus minder tijd voor naar buiten treden.

De portefeuilleverdeling is zo complex dat het voor niemand te onthouden is, zelfs niet voor de kamerleden zelf. De portefeuilleverdeling doet denken aan de PvdA in hoogtijdagen toen 45 kamerleden mochten strijden om de portefeuille rioolwater of ambulancevervoer. Met deze portefeuilleverdeling wordt het wel lastig om hoofd- en bijzaken te scheiden. Het was misschien beter geweest om drie kernthema’s te selecteren en daar alle denk- en werkkracht op in te zetten. De fractie kiest niet, en wie niet kiest kan ook niet gekozen worden. Voor een partij die pleit voor ontkokering van ministeries en beleid had ik liever gezien dat de fractie zelf eerst haar eigen werkwijze had ontkokerd en elk kamerlid de verantwoordelijkheid had gegeven over een breed thema (dat meerdere ministeries overstijgt). Dat had de kamerleden een helder profiel kunnen geven en een duidelijk aanspreekpunt.

Het had dus anders gekund. Het was verfrissend geweest om iedereen te laten rouleren. Elk kamerlid een volledig andere portefeuille dan voorheen zodat men ongehinderd door uitspraken of afspraken uit de afgelopen acht jaar oppositie kan voeren. Men had ook een rolverdeling naar karakter kunnen invoeren. Daarbij heb je een aantal buitenspelers dat vooral de tegenstander onderuit moet halen, moet dollen en gek maken. De spits is balvast, scherp in de kleine ruimte en doelgericht. Daarachter een verdediging met een goed sociaal liberaal raamwerk die de overige onderwerpen opvangt.

Ik moet denken aan de werkverdeling in een raadsfractie in een middelgrote gemeente (4 raadsleden). Daar speelt één raadslid de klootzak die oppositie en coalitiegenoten onderuit haalt met scherpe aanvallen. Dat geeft aandacht, scherpte en vooral de gelegenheid om misstanden aan te kaarten. Deze bad guy creert zoveel commotie dat de fractievoorzitter (de good guy) zijn handen vol heeft aan het sussen van de coalitiegenoten, maar dat als de pers al weer weg is. De twee andere raadsleden zijn constructief en zijn onvermoeibaar in het lanceren van nieuwe en frisse ideeen.

Met de fractie die we hebben hadden we die rolverdeling kunnen invoeren. We beschikken over twee buitenspelers Giskes en Bakker die het spel breed kunnen houden en hun tegenstander kunnen uitschakelen. Boris van der Ham is balvast, is sterk in de lucht en zou een aanvallende spits met drama en bravoure kunnen worden. Daarachter Van Geen, Dittrich en Lambrechts als middenvelders/half verdedigers. Solide, pragmatisch, technisch bekwaam maar met minder strategisch inzicht. Dittrich is wel goed voor een brilliante solo-actie op het middenveld, maar verliest het team te vaak uit het oog. Voor Thom de Graaf een combinatie van doelman en libero. Laat wat ballen door, maar dat maakt de aanval wel goed. Thom is de basis voor de aanval. Zet de lijnen uit en beschikt over een goede lange pass om de voorhoede direct te bereiken.

Het is een druk jaar geweest en na formatie (dan is het team aan de overzijde bekend) en reces is een herschikking van de portefeuilles aan te bevelen. Ik ben benieuwd of de fractie na de zomer een frissere aanpak weet te vinden.

Michiel Scheffer