Op 2 juni (Utrecht), 12 juni (Groningen) en 20 juni (Tilburg) organiseerde het platform Ongehoord.net discussies onder D66-ers over wat er mis is gegaan en waar D66 nu staat.
Tijd voor een volgende stap: Waar moet D66 naar toe? Vijftig leden en één niet-lid wilden daar op een mooie zondagmiddag over meedenken. Een groot gedeelte – nog niet eerder bij het platform betrokken – wilde graag eerst een terugblik. Daar begon de middag dan ook mee.
In groepjes van 7 mensen werd vervolgens in verschillende ronden diepgaand en hartstochtelijk gepraat over de vraag waar D66 heen moet en hoe we daar moeten komen. Hieronder een impressie van de ideeën.
Ø
De Boodschap
De kern van de boodschap van D66 – de Uitgangspunten en het Verkiezingsprogramma – wordt onderschreven
MAAR
deze boodschap, onze sociaal-liberale visie – moet veel steviger en samenhangender worden uitgewerkt. D66 was één van de eersten die zich bezighield met de kennismaatschappij en innovatie/duurzame ontwikkeling. Daarin moeten we weer leidend worden. Wat betreft het debat over de multiculturele samenleving en integratie hebben we – ondanks de inzet van Roger van Boxtel – geen stevige, samenhangende visie. In de netwerksamenleving is democratisering alleen maar belangrijker geworden. D66 moet terug naar de bron – zich niet zozeer richten op staatsrechtelijke vernieuwing, maar mensen helpen hun eigen leven in de hand te hebben.
De huidige ‘verknipte samenleving’ vraagt om schakels en D66 kan als een schakel dienen. De partij moet daarom een beperkt aantal thema’s diep uitwerken. Daarbij moeten de leden worden gemobiliseerd, er is veel politieke denkkracht! De partij moet proberen kiezers/niet-leden bij het uitwerken van de thema’s te betrekken.
Een thema wordt als gezamenlijk project door afdelingen, regio’s en ‘Den Haag’ (TK/EK/EP) opgepakt. Voorbeelden van thema’s zijn:
o integratie/immigratie;
o participatie, maatschappelijk kunnen meedoen en mee kunnen komen;
o leefbaarheid: milieu – kwaliteit van de ruimte;
o cultuur – breder definiëren.
We moeten zelf aan de basis staan van het debat; onze eigen agenda zetten.
Ø De Actie
Één van de groepjes vergeleek D66 met een “Formule1-team permanent in de pitstop”; als je met de mooiste auto niet tot actie overgaat win je nooit een Grand Prix. De partij moet aan de slag, niet over reglementen mieren maar een goed debat centraal stellen. Er moet meer regie in de partij komen; niet top-down maar wel meer coördinatie. Meer samenwerking en meer interactie in de partij – het koesteren van de verbindingen tussen bijvoorbeeld raadsleden, statenleden en TK-leden. Een regelmatiger contact tussen D66-volksvertegenwoordigers over specifieke thema’s (niet alleen maar virtueel!) moet de verbindingen herstellen.
De volksvertegenwoordigers van D66 kunnen het niet alleen. De leden vormen met hun eigen netwerken de verbindende schakel tussen de samenleving en de vertegenwoordigers. Steun-/schaduwfracties geven aan de verbindende schakel (die de leden vormen) inhoud. Steun-/schaduwfracties moeten in de partij dan ook actief gestimuleerd worden, niet alleen voor raadsleden maar juist ook voor de Tweede-Kamerfractie.
De zuigkracht van het politieke systeem in Nederland is sterk, te sterk. D66 is in de perceptie van de mensen deel geworden van het systeem, van de macht. We moeten nadenken over hoe we in de toekomst meer onafhankelijk kunnen zijn zonder een idealistische partij te worden die geen macht heeft. We moeten potentiële volksvertegenwoordigers leren die valkuilen te vermijden (cursus besluitvorming).
D66 moet meer “het zand in de machine” zijn in plaats van de smeerolie als onder Paars.
Ø
De communicatie
Actief luisteren, felheid, trots en passie; veel gehoorde woorden.
We leven in de tijd van de zappende kiezer. Dat is een goede zaak want mensen zijn losgekomen van de zuilen. Politieke partijen moeten nu écht vertrouwen met de mensen opbouwen.
De kiezers weten kennelijk inmiddels niet meer waar D66 voor staat. Sociaal-liberaal is niet uitgedragen in de beelden; de campagnekeuzes waren niet aansprekend genoeg. Niet iedereen hoeft D66 lief te vinden, we moeten ons richten op mensen die zelfbeschikking (in brede zin) belangrijk vinden. Zelf kunnen kiezen is niet iets voor alleen hoger opgeleiden en intellectuelen en daarom moet D66 ook communiceren op MAVO-4 niveau. Een cursus “Two liners” oftewel kort-en-bondig formuleren zonder te simpel te worden, zou verplicht moeten zijn voor iedere D66-vertegenwoordiger.
D66 moet de straat op en luisteren naar de mensen. Actief luisteren is niet hetzelfde als automatisch doen wat de meerderheid wil. Het is luisteren naar de problemen die mensen ervaren en vanuit onze sociaal-liberale visie een antwoord geven. We kunnen wat dat betreft veel leren van de communicatie door de Britse Liberal Democrats. D66 moet zichtbaar zijn op straat, herkenbaar in de standpunten, niet droog, minder rationeel en meer emotioneel, stevig met body, passie en creativiteit. Motto: “De rug recht!”.
Iedere aanwezige werd ook aangesproken op zijn eigen verantwoordelijkheid met de vraag: “Wat ga je zelf nu doen?” De diverse antwoorden liepen uiteen van: “voorkomen dat problemen in D66 ooit nog ontkend worden” tot het van de grond tillen van thema-projecten.
De aanwezigen werden opgeroepen
om in hun eigen vrienden- en kennissenkring en hun eigen afdeling ook
gesprekken te hebben over de ‘Staat van D66’. Het platform wil daarbij graag
helpen met het richting geven van de discussie en inhoudelijke ondersteuning.
De gezamenlijke denkkracht kan goed gebruikt worden om ‘uit de pitstop’ weg te
komen.
Voor 14 juli aanstaande is een
volgende bijeenkomst van het platform gepland om concrete ideeën en voorstellen
uit te werken. We willen ons daarbij richten op ideeën waaraan D66 ook op korte
termijn iets heeft, zodat het sociaal-liberale gedachtegoed weer op de kaart
staat voor de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2003.
Tot slot werd het platform
formeel opgericht als platform binnen D66. Als ‘kwartiermakers’ werden gekozen:
Simone Filippini, Henk van
Lingen, Hein Westerouen van Meeteren, Josefien van Olmen, Michiel Scheffer,
Unico van Kooten en
Marcel van Dalen.
Uitdrukkelijk is gesteld dat
niet-leden van harte welkom zijn op alle bijeenkomsten van het platform om mee
te denken en te doen.