GESNEDEN KOEK

Maandag, 22/07/2002

De parlementaire oppositie van D66 kon geen betere start krijgen dan het aantreden van het nieuwe kabinet. Op één dag maakte het CDA/LPF/VVD-kabinet twéé grote blunders: 1) een staatssecretaris die, negen uur na haar beëdiging, alweer aftrad en 2) de interviews in de "Ontmoet het Kabinet!"-carrousel van de NOS.

De gezichten

Donner, Korthals, Remkes, Hoogervorst, Nawijn, et al - zelden zo'n club onaansprekende, chagrijnige en vooral arrogant-conservatieve mensen bij elkaar gezien in louter anderhalf uur. Het aardige is dat de bewindslieden eigenlijk niet eens hun best hoefden te doen om de televisie-kijker te vervullen met afkerigheid en afgrijzen; de lieden waren gewoon zichzelf. Aangezien ze zich stuk voor stuk voornemen om ook vooral zichzelf te blijven, betekent dit een home-run voor de oppositie, die toch vooral bestaat uit aardige mensen die wél aanspreken. Daar hoeft Thom - of iemand anders in de D66-fractie - niet eens zijn of haar best voor te doen.

Het regeerakkoord

Zeer waarschijnlijk geheel buiten de bedoeling van de regerende partijen, hebben zij de oppositie een gulden cadeau op een platina-schaal op de knieën gelegd. De werkgevers zijn ontevreden (zie daarvoor www.vno-ncw.nl, de reacties van de Centrale Ondernemingsorganisaties / VNO-NCW, LTO, MKB), de vakbonden zijn ontevreden (bezoek hiervoor om het even welke vakbond-site) en vrijwel alle maatschappelijke organisaties, van onderwijs tot defensie tot zorg, staan op hun achterste benen. En dan heb ik het nog niet eens over de spreekwoordelijke Jan Janssen in de Schilderswijk, die met een Best-biertje (betaald van zijn WAO) de inhoud van het regeerakkoord verneemt, door het raam een blik naar Hassan buiten werpt en tegen zijn vrouw roept: "Maar daafoo' hebbuh we nie op Fortuyn gestemd!" Nederland wordt wakker. Hééé-hééé.

Veiligheid

Het moge duidelijk zijn dat in ieder geval de belangrijkste uitvoerende instantie op het gebied van veiligheid in Nederland, de politie, weinig op heeft met het voorgenomen beleid van het kabinet. Het is niet voor niets dat enkele korpsen zo duidelijk de media zochten toen zij aankondigden dat ze een opleidingsstop voor nieuwe agenten invoeren. Dat de grenzen niet helemaal dicht gaan, stuit ook al tegen de borst van velen. Reken daarbij de kentering die ik merk als ik door mijn 'volksbuurtje' hier in Amsterdam loop - ik kan het niet bewijzen, maar ik heb het gevoel dat er een soort loutering heeft plaatsgevonden waardoor de verhoudingen allochtoon/autochtoon ineens een stuk helderder zijn geworden - en ook het allochtonenvraagstuk lijkt langzamerhand een non-issue te worden.

De Zorg

In alle onbescheidenheid: eitje. De verantwoordelijkheid van de volksgezondheid valt nu onder de verantwoordelijkheid van een man die er totaal andere denkbeelden op na houdt dan de VVD, de LPF of het CDA bij elkaar. Vaak genoeg nam ik Nyfer-man en ex-PvdA'er Bomhoff, in mijn tijd bij Business Nieuws Radio, interviews af waarin hij fulmineerde tegen het Paarse beleid: er moet juist méér geld bij want de salarissen moeten omhoog, meneer! Gut, hoe vaak heeft de man wel niet geroepen dat Nederland mensen van buiten de grenzen nodig heeft om in de zorg te werken? Kan hij nu wel vergeten. Komt nog bij dat 1) de collectieve zorgsector nu wel in de gaten heeft dat er weinig geld bij komt en dus de kont nog meer tegen de krib gaat gooien dan onder Borst al het geval was - wat acuut problemen voor Donner oplevert, 2) dat de private zorgsector ziet dat het ineens veel meer ruimte krijgt om de prijzen omhoog te kunnen gooien en dat 3) de zorgverzekeraars (onder leiding van kameraad Wiegel, immers LPF-adviseur!) ook niet gek zijn en echt niet zomaar ingestemd zullen hebben met een nominale basispremie als er niet veel aan verdiend kan worden. Verwacht dus maar dat - linksom of rechtsom - de zorgverzekeraars een flinke duit gaan verdienen aan het nieuwe stelsel, ten koste van de betalers.

Onderwijs

Zie De Zorg. Andere minister, ander departement, andere naam, dezelfde problemen. Over college-geld wordt weinig gezegd in het regeerakkoord - wellicht wordt specifiek beleid hieromtrent overgelaten aan de minister - maar daar prominent Bomhoff al vaak gepleit heeft voor het verhogen van het college-geld, verwacht ik een opwaartse beweging op dat front. Natuurlijk volgt er dan een (inkomensafhankelijke) fiscale compensatie voor de ouders en/of een verhoging van de studiefinanciering voor uitwonende studenten (waarmee de OV-jaarkaart steeds meer in een 'rode zone' komt - afschaffing ervan is al jaren een stiekeme wens van de VVD, tenslotte). Prijsschieten voor de oppositie, wat ik je brom.

Fiscaal

Naast de cadeautjes, zoals het afschaffen van het eigenwoningforfait voor mensen die hun hypotheek (al) hebben afgelost en benzine die korte tijd een euroduppie goedkoper wordt, valt het vies tegen. Het spaarloon wordt afgeschaft (krijgen de huidige spaarloners hun tegoeden nu dan al terug?) en tegelijkertijd mogen de lonen niet omhoog. Terwijl juist dat wel een eis wordt, want hoeveel mensen rekenden zich niet al rijk met juist het spaarloon?  En dan zijn er nog tal van andere pesterijtjes, zoals de fietsaftrek en de passieve subsidies voor 'pc-privé'-projecten, enzovoort.

Concluderend

Dit regeerakkoord ademt VVD-aanbod-economie in plaats van het verbeteren van de inkomenspositie van de consument. Het is doorspekt van allerhande VVD-stokpaardjes en ik raak steeds nieuwsgieriger naar eventuele transcripties van de onderhandelingen tussen Balkenende, Herben en Zalm. Ik krijg zelf namelijk meer en meer het idee dat Balkenende niet tegenover twee partijen zat, maar eigenlijk één (Zalm) die de ander (Herben) vragen en antwoorden souffleerde. 

Het wordt dus prijsschieten voor 'de' oppositie, waarbij het dan wel héél belangrijk wordt dat D66 zich weet te onderscheiden. Mijns inziens moet D66 zich positioneren op de linkervleugel van de VVD, die nu immers de kat uit de boom kijkt, en duidelijk afstand nemen van de PvdA. Laat die partij het eigen graf maar graven; daar is ze toch al mee bezig, so why bother? Blijven GroenLinks en SP over. Gezien de totaal ondergesneeuwde milieu-paragraaf, moet D66 zich ook hierin flink onderscheiden. Van belang is wel dat de SP 'geparkeerd' wordt - tenslotte is dat de enige partij, buiten de andere winnaars, die zetels won op 15/05.

D66 is op dit moment, meer dan ooit, doodgewoon de enige liberale partij in dit land. Ik zou zeggen, gooi de boel om, noem je Liberaal-Democraten, hijs een andere kleur vlag (geel is niet lelijk) en *patsboem*, de volgende verkiezingen zijn er eerder dan "JP" hoopt.

Groet,

Kaj Leers

Amsterdam.